17
2020
2017-02-21

Związek Miast Polskich przedstawia swoje stanowisko wobec dwukadencyjości i ustawy "warszawskiej"


Wiele niepokoju w środowisku samorządowym wzbudzają pomysły rządzących dotyczące zapowiadanych zmian w samorządach. Zygmunt Frankiewicz, prezes Związku Miast Polskich,prezydent Gliwic,podczas posiedzenia Zarządu ZMP w Łodzi 17 lutego br.,zapowiedział: - Musimy walczyć o dobre imię samorządu, który jest lepiej oceniany niż Sejm, premier czy prezydent. Trwa mobilizacja środowiska. Stawimy opór polityczny. W trakcie dyskusji mówiono o konieczności zaostrzenia działań Związku w obronie samorządności.

Przedstawiciele miast zasiadający w Zarządzie ZMP przyjęli, jako wstęp do dalszych działań,Kartę Samorządności, którą będą mogły podpisać wszystkie samorządy i korporacje zrzeszające JST. Zmiany w ustawach dotyczących podstaw polskiego samorządu, które są obecnie proponowane bez żadnych konsultacji ze stroną samorządową, mogą podważyć ustrój państwa. - To zamach na wolność Polaków, zamach na polskie samorządy. Odbieranie kompetencji gminom, powiatom i województwom, przekazywanie ich administracji centralnej, oddalonej od obywateli i niepoddanej ich kontroli, to odejście od demokracji. To krok w kierunku dyktatury. Stanowczo się temu sprzeciwiamy – podkreśla stanowczo Jacek Karnowski, członek Zarządu ZMP, prezydent Sopotu.

Samorządowcy domagają się w Karcie, aby rządzący oraz stanowiący prawo przestrzegali i szanowali konstytucyjne zasady ustroju naszego państwa, dlatego należy je przypomnieć. W ich opinii, ograniczenie praw wyborczych obywateli, pozbawienie przedstawicieli mieszkańców gmin samodzielności w realizacji zadań publicznych, swobody w gospodarowaniu ich wspólnym majątkiem, wolności we współdziałaniu z innymi jednostkami spowoduje zahamowanie rozwoju lokalnego, zgodnego z oczekiwaniami mieszkańców.

Członkowie Zarządu ZMP negatywnie zaopiniowali także projekt ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, który jest ich zdaniem niezgodny z podstawowymi zasadami samorządu terytorialnego, objętymi gwarancjami konstytucyjnymi. Związek stoi na stanowisku, że przyjmowane rozwiązania powinny spełniać uniwersalne wymogi, pozwalające na budowanie współpracy autonomicznych gmin i powiatów, w drodze konsensusu społecznego i z uwzględnieniem opinii społeczności lokalnych. – Projekt ustawy wniesiony przez posła Sasina nie powinien być w ogóle procedowany w Sejmie. Powstał bez konsultacji z mieszkańcami, dlatego zdecydowanie odpowiedzieliśmy: nic o nas bez nas- mówi Elżbieta Radwan, burmistrz Wołomina.


Joanna Proniewicz
rzecznik prasowy ZMP



Poniżej - Karta Samorządności i stanowisko Zarządu ZMP w sprawie ustawy „warszawskiej”.


KARTA SAMORZĄDNOŚCI

Samorząd terytorialny stanowi fundament demokratycznego państwa. Odbudowa polskiego samorządu, która przyniosła społecznościom lokalnym autonomię i możliwość decydowania o swoim losie, jest najbardziej udaną z polskich reform. Dzięki temu zmieniliśmy Polskę, zyskując przy tym zaufanie większości Polaków, co systematycznie potwierdzają badania opinii publicznej.

Zmiany w ustawach dotyczących podstaw polskiego samorządu, które są obecnie proponowane bez żadnych konsultacji ze stroną samorządową, mogą podważyć ustrój państwa.

Ograniczenie praw wyborczych obywateli, pozbawienie przedstawicieli mieszkańców gmin samodzielności w realizacji zadań publicznych, swobody w gospodarowaniu ich wspólnym majątkiem, wolności we współdziałaniu z innymi jednostkami spowoduje zahamowanie rozwoju lokalnego, zgodnego z oczekiwaniami mieszkańców. Odbieranie kompetencji gminom, powiatom i województwom, przekazywanie ich administracji centralnej, oddalonej od obywateli i niepoddanej ich kontroli, to odejście od demokracji. Stanowczo się temu sprzeciwiamy.

Domagamy się, aby rządzący i stanowiący prawo przestrzegali i szanowali konstytucyjne zasady ustroju naszego państwa, które przypominamy w niniejszej Karcie.

MIESZKAŃCY

1. Gospodarzami społeczności lokalnych i regionalnych są ich mieszkańcy i to oni muszą decydować o kształcie swoich wspólnot samorządowych, w tym poprzez wolne wybory i referenda lokalne. Prawa wyborcze mieszkańców (czynne i bierne) oraz uprawnienia do podejmowania przez nich decyzji w referendum, zagwarantowane w Konstytucji, nie mogą być ograniczone.

2. Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. Tylko mieszkańcy danej gminy mogą wybierać w wyborach powszechnych i odwoływać w drodze referendum swoje organy samorządowe.

JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

3. Samorząd terytorialny działa w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jego samodzielność (w zakresie zadań własnych oraz definiowania interesu lokalnego albo regionalnego) podlega ochronie sądowej. Nadzór nad wykonywaniem zadań własnych jest sprawowany wyłącznie według kryterium legalności.

4. Jednostki samorządu terytorialnego są podmiotami polityki rozwoju lokalnego i regionalnego. Przekazane samorządom sprawy publiczne są ich zadaniami własnymi.

5. Kompetencje gmin powiatów i województw, wynikające z ich zadań własnych, są całkowite i wyłączne. Ustawy określają zasady realizacji tych zadań; o sposobie ich realizacji decydują właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego.

Gminy - podstawowe jednostki samorządowe - kreują rozwój lokalny, dostarczają mieszkańcom podstawowe usługi publiczne i zapewniają obsługę administracyjną.

Powiaty - komplementarny samorząd lokalny - realizują lokalne zadania ponadgminne oraz koordynują lokalne służby, inspekcje, straże i administracje zespolone.

Województwa - podmioty polityki regionalnej - kreują rozwój regionalny oraz koordynują działania innych podmiotów na rzecz tego rozwoju.

FINANSE SAMORZĄDOWE

6. Finanse samorządowe są pełnoprawnym członem sektora finansów publicznych.

7. Zasoby finansowe gmin, powiatów i województw, oparte na dochodach własnych
i subwencjach, umożliwiają realizację ich zadań na określonym w ustawach i aktach wykonawczych poziomie. Zmianom zakresu zadań i wymaganego poziomu ich realizacji towarzyszą adekwatne zmiany zasilania finansowego jednostek. Ubytki w dochodach własnych, wynikające z ulg i zwolnień ustawowych, są rekompensowane.

8. System dochodów jest uzupełniany subwencją wyrównawczą, która umożliwia realizację zadań obowiązkowych w określonym w przepisach prawa standardzie.

9. Dotacje celowe służą do finansowania inwestycji oraz zadań powierzonych JST przez Unię Europejską, administrację rządową i inne jednostki samorządu terytorialnego.

MAJĄTEK

10. Jednostki samorządu terytorialnego mają prawo swobodnie kształtować gospodarowanie swoim majątkiem. Stanowi on zasób, który umożliwia realizację zadań a także jest wykorzystywany do wspierania przedsięwzięć rozwojowych w ramach lokalnej albo regionalnej polityki rozwoju. Zasoby majątkowe, mające znaczenie dla rozwoju lokalnego albo regionalnego, będą przekazywane nieodpłatnie, odpowiednio gminom, powiatom albo województwom.

ORGANIZACJA I WSPÓŁDZIAŁANIE


11. Gminy, powiaty i województwa mają swobodę w dostosowaniu swoich struktur organizacyjnych do lokalnych albo regionalnych uwarunkowań realizacji zadań. Mogą je powierzyć własnym jednostkom organizacyjnym albo podmiotom zewnętrznym: publicznym, społecznym lub prywatnym, z zachowaniem procedur wymaganych prawem.

12. Jednostki samorządu terytorialnego, wykonując swoje zadania, mogą swobodnie współdziałać z innymi jednostkami, w formach określonych w przepisach prawnych.

13. Integracja zarządzania na funkcjonalnych obszarach metropolitalnych lub miejskich jest ustawowo uregulowana, w sposób zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych. Tworzone struktury nie naruszają podmiotowości i samodzielności podstawowych jednostek samorządowych – gmin.

14. Ustawy umożliwiają jednolite zarządzanie infrastrukturą techniczną i społeczną w granicach miast przez samorząd miasta.

GRANICE I TERYTORIA SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH I REGIONALNYCH

15. Korekta granic gmin i powiatów jest przeprowadzana na podstawie rzetelnej analizy powiązań funkcjonalnych, uwzględniającej potencjał rozwoju.

16. Zmiana granic gminy, powiatu albo województwa, wymaga zrozumienia i akceptacji mieszkańców obszaru będącego przedmiotem wniosku o zmianę granic, wyrażonej w powszechnych konsultacjach albo referendum lokalnym.

KONSULTOWANIE

17. Samorządy muszą być rzetelnie konsultowane w zakresie aktów prawnych ich dotyczących, w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz w komisjach parlamentarnych.
 


Stanowisko

Zarządu Związku Miast Polskich

w sprawie poselskiego projektu ustawy

o ustroju miasta stołecznego Warszawy


Zarząd Związku Miast Polskich negatywnie opiniuje poselski projekt ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, zawarty w druku sejmowym 1259. Projekt poselski:

1) jest niezgodny z podstawowymi zasadami samorządu terytorialnego, objętymi gwarancjami konstytucyjnymi;

2) powstał bez konsultacji z zainteresowanymi jednostkami samorządu terytorialnego, w tym zwłaszcza z gminami, które – wg art. 164 ust. 1 Konstytucji RP – są pod-stawowymi jednostkami samorządowymi;

3) został przedstawiony bez innych, nieodzownych projektów aktów prawnych, w tym zwłaszcza dotyczących finansowania nowej, „metropolitalnej” jednostki samo-rządu terytorialnego.

Związek Miast Polskich stoi na stanowisku, że przyjmowane rozwiązania powinny spełniać uniwersalne wymogi, pozwalające na budowanie współ-pracy autonomicznych gmin i powiatów, w drodze konsensusu społecznego i z uwzględnieniem opinii społeczności lokalnych.

Zarząd Związku domaga się poszanowania woli mieszkańców oraz stanowisk organów: miasta stołecznego Warszawy, 15 innych miast członkowskich Związku oraz pozostałych gmin i powiatów, położonych na obszarze metropolii warszawskiej. Wspieramy inicjatywy podejmowane przez zainteresowane społeczności lokalne i ich przedstawicielstwa w celu wyrażenia swoich stanowisk.

UZASADNIENIE

Zarządzanie terytoriami metropolitalnymi, które stanowią obszary funkcjonalne wielkich miast albo konurbacji, wymaga specyficznych rozwiązań organizacyjnych, mających efektywne podstawy prawne i finansowe. Zasadniczym efektem takich rozwiązań musi być zapewnienie koordynacji rozwoju społeczno-gospodarczego oraz przestrzennego na tym obszarze, a także podstawowych usług publicznych, których zasięg przekracza granice administracyjne jednostek lokalnych.

Podmiot koordynujący powinien dysponować narzędziami (w tym finansami) do podejmowania w niezbędnym zakresie współdziałania społeczności lokalnych danego obszaru. Podmiot ten powinien także otrzymać ustawowe uprawnienia do rea-lizacji zadań metropolitalnych, jeśli takie zadania publiczne są określone w przepisach prawa (obecnie polskie prawo wskazuje jedno takie zadanie: transport metropolitalny).

Uprawnienia koordynacyjne z kolei w pewnym stopniu ograniczają samodzielność jednostek, którym te zadania są przypisane, jednak ich nie odbierają, a tylko pozwalają uzgodnić wspólne priorytety rozwojowe i cele operacyjne.

Przekazywanie przez społeczności lokalne, położone na tym obszarze, podmiotowi metropolitalnemu zadań własnych może nastąpić w drodze porozumienia między zainteresowanymi stronami, albo w statucie podmiotu metropolitalnego, który jest uzgadniany przez te jednostki.

Rozwiązania takie są zawarte w obowiązującej ustawie z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych, a także w rządowym projekcie ustawy o związku metro-politalnym w województwie śląskim, zawartym w druku sejmowym nr 1211.

* * *

1. Projekt poselski, tworząc nowy typ jednostki samorządu terytorialnego, której są przekazywane liczne zadania własne gmin obszaru metropolitalnego, a także jest wyposażona w uprawnienia do ingerowania w decyzje organów gmin w zakresie ich zadań własnych, jest sprzeczny z zasadami:
a) samodzielności gmin w zakresie ich zadań własnych (art. 16 ust. 2 i 165 ust. 2),

b) pomocniczości i decentralizacji, w myśl których zadania publiczne powinny być realizowane możliwie najbliżej obywateli (preambuła i art. 15 ust. 1 Konstytucji).

Ponadto należy podkreślić, że - zgodnie z Konstytucją - gmina jest podstawową jed-nostką samorządu terytorialnego, zatem przekazywanie innej jednostce zadań włas-nych, które w pozostałych gminach są realizowane bez przeszkód, jest nieuprawnione. Dotyczy to także zadań powiatowych, realizowanych przez Warszawę jako miasto na prawach powiatu.

Trzeba też przypomnieć, że w myśl zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) przypisanie zadań własnych jednostkom samorządu terytorialnego powinno nastę-pować w sposób gwarantujący rozłączność kompetencji. Proponowane w projekcie poselskim liczne możliwości ingerowania jednostki metropolitalnej są sprzeczne z tą zasadą.

2. Nie jest dopuszczalne, by organ wykonawczy innej jednostki samorządu terytorial-nego stawał się z mocy prawa organem wykonawczym jednostki podstawowej, którą jest gmina. Pozbawia to członków społeczności Warszawy prawa wybierania swojego prezydenta, które ma charakter absolutnie elementarny (art. 15 i 16 oraz 164 i 169 Konstytucji RP).

3. Organ uchwałodawczy podmiotu metropolitalnego powinien być wyłaniany w sposób zapewniający zachowanie proporcjonalności reprezentacji mieszkańców różnych części obszaru metropolitalnego.

Łódź, 17 lutego 2017 r. (-) Zygmunt Frankiewicz

PREZES ZWIĄZKU

 

« wróć | komentarze [0]

Dodaj komentarz

Komentarz zostanie dodany po akceptacji przez administratora serwisu






Odśwież kod



Komentarze do tego wpisu

Nie utworzono jeszcze komentarzy dla tego wpisu

Strona 1/1






Dane kontaktowe